183 Hoàng Văn Thái, Thanh Xuân, Hà Nội

181 Cao Thắng, Phường 12, Quận 10, Hồ Chí Minh

10 cách để kết hợp giữa tư duy nghệ thuật và logic - Phần 2

2016/06/09 10:51:07 Tác giả :

Chào bạn đến với phần 2 của việc kết hợp giữa tư duy nghệ thuật và logic

6. Lợi dụng các giới hạn để khơi nguồn sáng tạo
Điều này có vẻ hơn phản trực giác một tí, nhưng nó đáng để thử. Trong một bài nghiên cứu xuất bản trong cuốn Journal of Organizational Behavior, các nhà nghiên cứu đã chỉ ra rằng bạn sáng tạo tốt khi ở dưới điều kiện khắc nghiệt, và hơn thế nữa khi sự hạn chế này không bị áp đặt từ bên ngoài.

Có nghĩa là, nếu bạn tự đưa ra cho bản thân những hạn chế nhất định, bạn có thể thật sự thúc đẩy giới hạn sáng tạo của mình. Khi có quá nhiều lựa chọn và hướng đi, chúng ta thường lại không biết làm gì. Việc lợi dụng những giới hạn sẽ đưa ra cho bạn một vài chất liệu mới và có thể thúc đẩy bạn vào guồng quay sáng tạo.

Những giới hạn này có thể bao gồm những điều như hạn chế thời gian, deadline ngắn, hay làm từng việc một; nghĩa là, chỉ làm một việc duy nhất trong một khoảng thời gian và cố gắng chống lại việc làm nhiều thứ cùng một lúc. Bạn thậm chí có thể nâng cấp từng bước một, như ép bản thân tạo ra một vài ý tưởng nhất định thật chất lượng, hoặc viết ra điều gì đó trong một giới hạn chữ cụ thể.

7. Cải thiện Brainstorm

Tôi chưa bao giờ thích những buổi brainstorming truyền thống, và tôi nghĩ cuối cùng tôi đã hiểu tại sao. Phần lớn mọi người đều im lặng, và những kẻ táo bạo sẽ nhanh chóng hô to ý tưởng của mình. Và kể từ lúc đó, chúng là những ý tưởng duy nhất được nghe thấy, và cũng là những ý tưởng sẽ được thực hiện. Điều tệ là những ý tưởng hiển nhiên nhất lại luôn là ý tưởng đầu tiên được bật lên, và đó thường không phải là ý tưởng sáng tạo. Điều này dẫn đến việc “groupthink” và mọi người lại bắt đầu bám theo cái ý tưởng duy nhất đó, vậy nên không may là ý tưởng càng sáng tạo, cần nhiều tư duy để được nói ra thì lại không bao giờ được nghe thấy.

Một giải pháp kỳ diệu cho vấn đề này chính là “brainwriting” một thuật ngữ được tạo ra bởi giáo sư Paul Paulus của UT Arlington. Đây là một sáng kiến cho rằng ý tưởng nên được tạo ra trước khi bắt đầu thảo luận nhóm.

Trong bài nghiên cứu ông chỉ ra rằng, một nhóm tham gia viết ý tưởng của họ lên một mảnh giấy bằng viết màu và dán chúng xung quanh bằng kẹp giấy, mỗi người trong nhóm lần lượt viết thêm các ý tưởng vào đó. Việc này tiếp diễn trong 15 phút. Trong khi đó, một nhóm khác sẽ thực hiện việc ghi lại ý tưởng 1 cách đơn lẻ từng người.

Paulus tìm ra rằng những ý tưởng chất lượng nhất được cho ra bởi nhóm  thực hiện “viết nhóm” – groupwriting, và thậm chí hiệu quả hơn nếu các thành viên được hướng dẫn để cố gắng và ghi nhớ tất cả những ý kiến đã được viết ra. Brainwriting chắc chắn là một công cụ hiệu quả và có thể chính là điều mà team của bạn đang cần để tính sáng tạo được tuôn trào.

8. Tập trung rèn luyện sáng tạo một cách có chủ ý

Trái với suy nghĩ thường thấy, sáng tạo có thể dạy và học được. Tuy nhiên, để học thứ gì đó, chính bạn phải xem thứ đó là một kỹ năng và tin rằng có thể học được. Điều này có thể thay đổi suy nghĩ cố hữu của chúng ta về sự sáng tạo, rằng sáng tạo là một năng khiếu chúng ta thừa hưởng từ lúc sinh ra, hoặc có hoặc không, không thể thay đổi. Giờ thì chúng ta có thể tin rằng, sáng tạo cũng như thể thao thôi, học được và cần rèn luyện.

Trong một nghiên cứu, các nhà khoa học đã thử xem liệu có thể bồi dưỡng kỹ năng sáng tạo cho các sinh viên kĩ thuật không. Họ làm 1 bài kiểm tra sức sáng tạo trên 64 sinh viên sau khi cho họ tham gia 3 bài giảng về sáng tạo. Kết quả bài kiểm tra là có 37 sinh viên tiếp nhận các kiến thức được giảng, trong khi 21 sinh viên khác thì không.

Sau 6 tuần, họ kiểm tra lại lần nữa thì phát hiện ra nhóm sinh viên biết tiếp nhận kiến thức về sáng tạo thật sự có tư duy đổi mới hơn nhóm còn lại. Các thiết bị được chế tạo bởi họ hiện đại, thanh lịch, và dĩ nhiên, sáng tạo hơn nhóm kia.

Việc học một thứ mà trước giờ bạn luôn tin rằng do di truyền quyết định cũng hơi thách thức đúng không? Nhưng không sao, giờ có thể tin và bắt đầu luyện não được rồi nhỉ.

9. Không ngừng thắc mắc

Bản chất việc nảy ra một ý tưởng mới thật ra là chúng ta vừa tự trả lời một câu hỏi của chính mình. Vấn đề là, khi chúng ta cứ đặt ra những câu hỏi như nhau, thì chúng ta cũng chỉ có những câu trả lời loanh quanh như vậy.

Cho nên, những câu hỏi mới sẽ tạo điều kiện cho não bộ sản sinh ra những câu trả lời mới và dẫn chúng ta đến những ý tưởng sáng tạo mới. Einstein từng nói: “Nếu tôi có 1 giờ để để giải quyết 1 vấn đề mang tính vận mệnh với đời tôi, tôi sẽ dành 55 phút để xác định câu hỏi thật sự đằng sau vấn đề đó, và dành không quá 5 phút còn lại để giải quyết.”

Nhìn nhận mọi việc đa chiều hơn sẽ khiến cho bạn biết cách đặt những câu hỏi mới hơn và đúng trọng tâm hơn. Đừng hỏi bản thân những câu hỏi mơ hồ, hãy hỏi càng chi tiết càng tốt. Ví dụ, khi một người đứng trước một tấm canvas trơn và hỏi “Vẽ gì giờ?” thì thay vào đó, anh ta có thể tự vấn “Tôi phải làm thế nào để hình ảnh hóa một sự lo lắng chen lẫn phấn khích khi bắt đầu một chương mới cuộc đời?”. Thách thức chứ, buộc phải động não đúng không?

Hãy luôn rèn luyện cách đặt vấn đề với chính mình để ngày càng sáng tạo năng suất hơn.

10. Thoát li thực tại:

Nghe hơi điên điên khi bảo chúng ta phải thoát li thực tại để sáng tạo hơn, vì suy cho cùng, những rào cản mà chúng ta phải giải quyết luôn là những thứ rất thực, rất đời thường. Nhưng mà này, khi chúng ta lùi vài bước, tách tư duy của mình xa các vấn đề cần giải quyết ra thì thật sự sẽ khiến chúng ta sáng tạo hơn. Điều này đã được 2 nhà khoa học Mỹ Oren Shapira và Nira Liberman minh chứng.

Có nhiều cách để “thoát li” về mặt tư duy khỏi vấn đề mình đang đối mặt. Ví dụ như hình dung nó ở góc nhìn của một ai đó khác, hoặc coi chúng như việc không có thực. Bằng cách này, chúng ta đặt suy nghĩ của mình sang những tư duy đa chiều hơn, tạo ra những liên tưởng khác hơn khi chỉ khăng khăng tập trung vào thực tế.

Tưởng tượng cách chính mình vài năm sau giải quyết vấn đề hiện tại ra sao, hoặc tưởng tượng vấn đề này ở đâu đó xa chúng ta, cũng như các cách thoát li tư duy khác đã được chứng minh rằng có thể tăng cường sức sáng tạo.